ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ

Αφιέρωμα: Βιώσιμη, Οικολογική, Οικονομική Διαχείριση των Απορριμμάτων στην Αττική (μέρος β’)

0

Με αφορμή το συνέδριο που συνδιοργανώνουν στις 12-14 Φεβρουαρίου η Περιφέρεια Αττικής και ο ΕΔΣΝΑ (Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής), επικοινωνήσαμε με ορισμένους από τους διεθνείς καλεσμένους που θα συμμετάσχουν, για να μάθουμε περισσότερα για τις προτάσεις τους και τις μεθόδους τους. Παρακάτω, λοιπόν, σας παρουσιάζουμε μία ακόμη συνέντευξη από έναν εκ των ομιλητών του σεμιναρίου.

Ο Philip Nugent είναι υπεύθυνος του τμήματος πολιτικής για τα απορρίμματα και την αποτελεσματικότητα των πόρων του υπουργείου Περιβάλλοντος, Κοινοτήτων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Ιρλανδίας. H ομιλία του στο συνέδριο είναι προγραμματισμένη για την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου, στις 10:15 το πρωί και έχει τον τίτλο «Ο Ρόλος των Οικονομικών Εργαλείων στη Βελτίωση της Απόδοσης της Εθνικής Πολιτικής Διαχείρισης Αποβλήτων Στην Ιρλανδία».

Inagreece: Υπήρξε μια αλλαγή πλεύσης στην Ιρλανδία, όσον αφορά στην αποκομιδή απορριμμάτων, στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Επιτεύχθηκαν οι στόχοι της;

Philip Nugent: Η Ιρλανδία έχει πετύχει δραματική πρόοδο, όσον αφορά στα ποσοστά ανακύκλωσης τις τελευταίες δεκαετίες. Το 1995, ανακυκλωνόταν λιγότερο από το 5% των οικιακών απορριμμάτων. Παρά το γεγονός ότι οι έως τότε πολιτικές είχαν ως αποτέλεσμα μικρές αυξήσεις στα επίπεδα ανακύκλωσης, το 2003 ανακυκλώναμε ακόμη μόλις το 13% των οικιακών απορριμμάτων. Γνωρίζαμε, λοιπόν, ότι έπρεπε να πραγματοποιηθεί μια αλλαγή πλεύσης, αν θέλαμε να πετύχουμε τους στόχους που είχε θέσει η Ε.Ε. για το 2013, το 2016 και το 2020.

Τα τελευταία 15 χρόνια, μέσω επιτυχημένων πολιτικών διαχείρισης, δουλέψαμε σκληρά για να αυξήσουμε τον όγκο ανακύκλωσης, ιδρύοντας ΔΕΚΟ σε ολόκληρη την ιρλανδική επικράτεια που αποδέχονται προς ανακύκλωση κάθε τύπο οικιακών απορριμμάτων. Επιπροσθέτως, η νέα νομοθεσία που τέθηκε σε ισχύ το 2013 απαιτεί την σταδιακή ομαδοποίηση της αποκομιδής των οικιακών απορριμμάτων σε διαφορετικές κατηγορίες. Έτσι, έχουμε κατορθώσει να αυξήσουμε σταθερά τα επίπεδα ανακύκλωσης και να μειώσουμε τον όγκο απορριμμάτων που καταλήγουν κάθε χρόνο στις χωματερές.

Τα πιο πρόσφατα στατιστικά που αφορούν στην αποκομιδή απορριμμάτων (του 2012) δείχνουν πως έχουμε πλέον πετύχει ένα ποσοστό περίπου 40% στην ανακύκλωση. Σε κάποιες κατηγορίες, μάλιστα, ειδικά σε αυτές που έχουμε θεσπίσει συγκεκριμένες αρμοδιότητες, κίνητρα ή κανόνες, οι επιδόσεις μας είναι πολύ υψηλότερες, όπως φαίνεται παρακάτω:

Ποσοστά ανακύκλωσης

– Συσκευασίες: 87%

– Οχήματα: Άνω του 80%

– Μπαταρίες: 28%

– Ηλεκτρικές και Ηλεκτρονικές Συσκευές: 79%-93%, ανάλογα με την κατηγορία

– Απόβλητα Οικοδομών: Άνω του 90%

Έχουμε, λοιπόν, πετύχει, ή βρισκόμαστε σε πορεία επιτυχίας, σχεδόν όλους τους τρέχοντες στόχους ανακύκλωσης που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν πως η Ιρλανδία βρίσκεται στην έβδομη θέση ανάμεσα στις χώρες της Ε.Ε., όσον αφορά στην ανακύκλωση, παρά το γεγονός ότι η κουλτούρα μας στην ανακύκλωση αναπτύχθηκε σχετικά πρόσφατα. Σε κάποιες κατηγορίες, μάλιστα, έχουμε καταλάβει και υψηλότερες θέσεις – όπως σε αυτή των συσκευασιών, στην οποία βρισκόμαστε στη δεύτερη θέση, και σε αυτή των ηλεκτρικών συσκευών, στην οποία βρισκόμαστε στην τρίτη. Και φροντίζουμε διαρκώς, ώστε να βρισκόμαστε στις κορυφαίες θέσεις, όσον αφορά στην επίτευξη των στόχων στην ανακύκλωση.

Η εθνική μας στρατηγική, όσον αφορά στη διαχείριση απορριμμάτων, χαράσσεται από το κυβερνητικό έγγραφο με τίτλο «Μια Ευκαιρία Πόρων – Πολιτική Διαχείρισης Απορριμμάτων στην Ιρλανδία». Έχουμε ξεκινήσει μια συλλογική προσέγγιση στην ανάπτυξη αυτής της πολιτικής, συνεργαζόμενοι με αρμόδιους φορείς, όπως αρμόδια τμήματα της Κυβέρνησης, τοπικές αυτοδιοικήσεις, κρατικές υπηρεσίες, τη βιομηχανία διαχείρισης απορριμμάτων, ΜΚΟ και άλλους ενδιαφερόμενους, ώστε να εξασφαλίσουμε πως θα καθιερώσουμε μια σταθερή και αποτελεσματική πολιτική, η οποία θα μας βοηθήσει να φτάσουμε τους στόχους που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Inagreece: Πόσο δύσκολο είναι να εξασφαλιστούν οι οικονομικοί πόροι για τη βελτίωση της πολιτικής διαχείρισης απορριμμάτων σε μια χώρα όπως η Ιρλανδία;

P.S.: Η εξασφάλιση κονδυλίων στη σημερινή οικονομική πραγματικότητα είναι δύσκολη για πολλές χώρες και η Ιρλανδία δεν αποτελεί εξαίρεση. Η βιομηχανία αποκομιδής οικιακών απορριμμάτων λειτουργεί σε καθεστώς ανοιχτής αγοράς, με τις χρεώσεις για τις υπηρεσίες τους να καθορίζονται από τους κανόνες της αγοράς σε διαφορετικά τμήματα του νησιού. Η κυβέρνηση και οι επαγγελματίες του χώρου αποκτούν αυξανόμενο ενδιαφέρον για την εκμετάλλευση των απορριμμάτων ως πόρων. Έχουμε θεσπίσει πολιτικές που ενθαρρύνουν την κατηγοριοποίηση των απορριμμάτων και συνεχίζουμε σταθερά σε αυτή την πορεία. Από τον επόμενο Ιούλιο, μάλιστα, θα εισάγουμε μια ομάδα μέτρων που θα ενδυναμώσουν το νομικό πλαίσιο για τα οικιακά απορρίμματα και θα παρέχουν επιπλέον κίνητρα για τη μείωση και την κατηγοριοποίησή τους. Η χρέωση σύμφωνα με τον όγκο σκουπιδιών θα αποτελέσει πραγματικότητα για όλους τους καταναλωτές από την 1η Ιουλίου του 2016, ενθαρρύνοντάς τους να μειώσουν τα «απλά» σκουπίδια και να ενισχύσουν το διαχωρισμό τους. Οι αλλαγές αυτές θα έχουν ως αποτέλεσμα την ποιοτικότερη ανακύκλωση.

Inagreece: Τι απαιτείται, πλην των οικονομικών πόρων, για τον εξορθολογισμό και τη μείωση του αριθμού των χωματερών;

P.S.: Η Ιρλανδία εισήγαγε το 2003 την επιβολή φόρου στις χωματερές, προκειμένου να ενισχύσει την ανάπτυξη της ανακύκλωσης. Αν και ο αρχικός φόρος ήταν αρκετά χαμηλός, έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και πλέον αγγίζει τα 75 ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων. Η χρέωση αυτή περνά στον καταναλωτή, μέσω της υπηρεσίας συγκομιδής απορριμμάτων, με αποτέλεσμα να ενθαρρύνεται η ανακύκλωση, ως μια οικονομικότερη εναλλακτική. Τα χρήματα που συγκεντρώνονται από τον εν λόγω φόρο χρησιμοποιούνται για περιβαλλοντικά προγράμματα, τα οποία έχουν ως στόχο τη βελτίωση της χώρας μας.

Η φορολογία των χωματερών, μάλιστα, έχει πέσει θύμα της ίδιας της επιτυχίας της: τα έσοδα έχουν μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια, καθώς τα επίπεδα ανακύκλωσης έχουν αυξηθεί. Το ποσό των 75 ευρώ, από την άλλη, είχε ως αποτέλεσμα την εξαγωγή μη ανακυκλωμένων απορριμμάτων σε χωματερές της ηπειρωτικής Ευρώπης, καθώς αποτελεί φθηνότερη εναλλακτική, σε σχέση με αυτή της συγκέντρωσής της σε χωματερές της Ιρλανδίας. Και τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσμα τη μειωμένη ανάγκη χωματερών, οι οποίες πλέον δεν αντικαθιστούνται καν με νέες.

Inagreece: Τι θα περιλαμβάνει η ομιλία σας στο Συνέδριο; Βασιζόμενος στην εμπειρία σας, έχετε κάποιες προτάσεις για την Αττική;

P.S.: Η ομιλία μου έχει τίτλο «Ο Ρόλος των Οικονομικών Εργαλείων στη Βελτίωση της Απόδοσης της Εθνικής Πολιτικής Διαχείρισης Αποβλήτων Στην Ιρλανδία». Θα μιλήσω για το παρασκήνιο και τις επιπτώσεις του νόμου περί φορολόγησης των χωματερών στην Ιρλανδία, καθώς και για τα νέα οικονομικά εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

Όσον αφορά στις προτάσεις μου για την Αττική, όλα τα μέλη της Ε.Ε. είναι υποχρεωμένα να ακολουθήσουν τις πολιτικές που καλύπτουν καλύτερα τις ιδιαιτερότητές τους. Πιθανόν δεν είναι αρμόζον να αντιγράφονται αυτούσιες πρακτικές από άλλες χώρες. Ό,τι έχει αποτέλεσμα, άλλωστε, σε μία χώρα μπορεί να μην έχει αποτέλεσμα σε μία άλλη, καθώς κάθε χώρα διαφέρει σε μέγεθος, πληθυσμό, γεωγραφικές ιδιαιτερότητες και κλίμα. Επομένως, δεν υπάρχει κάποια μαγική συνταγή που θα λειτουργήσει σε κάθε χώρα.

Ωστόσο, στην Ιρλανδία έχουμε διαπιστώσει πως τα οικονομικά εργαλεία έχουν παίξει τεράστιο ρόλο στην εισαγωγή αλλαγών. Δύο από τα πλέον επιτυχημένα μας οικονομικά εργαλεία είναι η φορολόγηση των χωματερών που προανέφερα και η φορολόγηση των πλαστικών σακουλών. Η τελευταία εισήχθη το 2003, λόγω του ότι οι πλαστικές σακούλες αποτελούσαν μια από τις βασικότερες κατηγορίες απορριμμάτων στην Ιρλανδία. Η χρέωση ξεκίνησε στα 17 σεντς ανά σακούλα και είχε ως αποτέλεσμα μια τεράστια μείωση χρήσης τους, από τις 328 στις 15 ανά κεφαλή. Χρησιμοποιήσαμε, λοιπόν, την εμπειρία που αποκομίσαμε από τα δύο αυτά οικονομικά εργαλεία, προκειμένου να σχεδιάσουμε κι ένα τρίτο, το οποίο θα εισαχθεί αργότερα μέσα στο 2015, όταν ένα σύστημα «πληρωμής σύμφωνα με το βάρος» θα εγκαινιαστεί για τα απορρίμματα κάθε νοικοκυριού.

Θωμάς Παπαδημητρόπουλος

About Author

inagreece

Comments are closed.

http://loukasvavitsas.gr